Cải tạo hệ thống PCCC là hạng mục phức tạp, đòi hỏi đánh giá chính xác hiện trạng công trình trước khi đưa ra phương án thiết kế và thi công. Nếu khảo sát không đầy đủ hoặc đánh giá sai thực tế, phương án cải tạo có thể thiếu đồng bộ, không đạt yêu cầu thẩm duyệt hoặc phát sinh chi phí lớn trong quá trình triển khai.
Dưới đây là các bước khảo sát hiện trạng quan trọng cần thực hiện trước khi cải tạo hệ thống PCCC.
Bước 1: Thu thập hồ sơ pháp lý và bản vẽ hệ thống hiện hữu
Trước khi khảo sát thực tế, cần kiểm tra đầy đủ hồ sơ liên quan gồm:
Bản vẽ thiết kế PCCC đã được thẩm duyệt
Hồ sơ hoàn công hệ thống cũ
Biên bản nghiệm thu trước đây
Biên bản kiểm tra PCCC gần nhất
Việc đối chiếu hồ sơ với thực tế giúp xác định hệ thống đã thi công có đúng theo thiết kế ban đầu hay đã thay đổi trong quá trình sử dụng.
Bước 2: Đánh giá công năng sử dụng hiện tại của công trình
Một trong những nguyên nhân phải cải tạo PCCC là thay đổi công năng sử dụng. Vì vậy cần xác định:
Mật độ người làm việc hoặc sinh hoạt
Loại hình hoạt động (văn phòng, kho hàng, sản xuất…)
Mức độ nguy hiểm cháy nổ của vật liệu, hàng hóa
Nếu công năng thay đổi so với hồ sơ cũ, hệ thống PCCC có thể không còn phù hợp và cần nâng cấp để đáp ứng quy chuẩn hiện hành.
Bước 3: Khảo sát hệ thống báo cháy
Kiểm tra toàn bộ hệ thống báo cháy hiện hữu gồm:
Trung tâm báo cháy
Đầu báo khói, đầu báo nhiệt
Nút nhấn khẩn cấp
Chuông, còi, đèn báo cháy
Dây tín hiệu
Cần đánh giá tình trạng hoạt động, độ nhạy, độ phủ thiết bị và khả năng mở rộng. Nhiều công trình cũ sử dụng hệ thống báo cháy thường, khi cải tạo có thể cần chuyển sang hệ thống báo cháy địa chỉ để đáp ứng yêu cầu quản lý.
Bước 4: Khảo sát hệ thống chữa cháy bằng nước
Hệ thống chữa cháy bằng nước thường gồm bơm chữa cháy, đường ống, van, họng nước vách tường hoặc sprinkler.
Các nội dung cần kiểm tra:
Công suất và tình trạng máy bơm
Áp lực và lưu lượng thực tế
Tình trạng rò rỉ đường ống
Sự đầy đủ của van khóa, van một chiều
Khoảng cách và bán kính bảo vệ của đầu sprinkler
Nếu áp lực không đạt yêu cầu hoặc đường ống xuống cấp, việc cải tạo cần tính đến phương án thay thế hoặc nâng cấp toàn bộ hệ thống.
Bước 5: Kiểm tra nguồn cấp nước chữa cháy
Nguồn nước là yếu tố quyết định hiệu quả của hệ thống. Cần xác định:
Dung tích bể chứa nước PCCC
Khả năng cấp nước từ nguồn ngoài (nếu có)
Tình trạng đường ống hút và ống xả
Mực nước dự trữ thực tế
Trong nhiều công trình cải tạo, dung tích bể nước không còn đáp ứng tiêu chuẩn do mở rộng diện tích hoặc tăng mật độ sử dụng.
Bước 6: Khảo sát lối thoát nạn và cửa chống cháy
Ngoài hệ thống kỹ thuật, cần kiểm tra các hạng mục bảo vệ thụ động như:
Cửa chống cháy tại buồng thang
Hành lang thoát hiểm
Biển báo chỉ dẫn thoát nạn
Đèn chiếu sáng sự cố
Nếu cửa chống cháy không còn tem kiểm định, không tự đóng hoặc bị biến dạng, cần đưa vào phương án thay thế trong quá trình cải tạo.
Bước 7: Đánh giá mức độ tuân thủ quy chuẩn hiện hành
Quy chuẩn và tiêu chuẩn PCCC có thể đã thay đổi theo thời gian. Vì vậy cần so sánh hệ thống hiện hữu với quy định hiện hành để xác định:
Hạng mục nào còn phù hợp
Hạng mục nào bắt buộc nâng cấp
Hạng mục nào cần bổ sung mới
Đây là cơ sở quan trọng để tránh tình trạng thiết kế cải tạo xong nhưng không được thẩm duyệt.
Bước 8: Lập báo cáo khảo sát và đề xuất phương án sơ bộ
Sau khi hoàn tất khảo sát, cần lập báo cáo chi tiết gồm:
Mô tả hiện trạng từng hệ thống
Hình ảnh thực tế
Danh sách hạng mục không đạt
Đề xuất phương án cải tạo sơ bộ
Ước tính khối lượng và phạm vi thi công
Báo cáo khảo sát là nền tảng để triển khai bước thiết kế cải tạo chính thức và lập dự toán chi phí.
Khảo sát hiện trạng trước khi cải tạo hệ thống PCCC không chỉ là bước thủ tục mà là yếu tố quyết định thành công của toàn bộ dự án. Một quy trình khảo sát bài bản giúp xác định đúng vấn đề, tránh phát sinh không cần thiết và đảm bảo hệ thống sau cải tạo đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn cũng như quy định pháp luật hiện hành.