Các điều kiện bắt buộc để nghiệm thu hệ thống báo cháy tự động

Nghiệm thu hệ thống báo cháy tự động là bước bắt buộc theo quy định của Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các tiêu chuẩn quốc gia như TCVN 5738:2021, TCVN 3890:2009, TCVN 2622,… nhằm đảm bảo công trình chỉ được đưa vào sử dụng khi hệ thống báo cháy vận hành ổn định, an toàn và tuân thủ pháp luật.

Dưới đây là toàn bộ các điều kiện bắt buộc để được Cảnh sát PCCC nghiệm thu hệ thống báo cháy tự động, dành cho các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị giám sát.

1. Có đầy đủ hồ sơ pháp lý theo quy định

Hồ sơ phục vụ nghiệm thu phải đầy đủ giấy tờ theo Nghị định 136, bao gồm:

• Hồ sơ thiết kế được thẩm duyệt PCCC.

• Giấy phép thẩm duyệt thiết kế PCCC đã được phê duyệt.

• Hồ sơ hoàn công hệ thống báo cháy.

• Biên bản nghiệm thu từng phần, nghiệm thu nội bộ.

• Nhật ký thi công, nhật ký giám sát.

• Chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh PCCC của đơn vị thi công.

• Cam kết sử dụng đúng chủng loại thiết bị như thiết kế.

→ Thiếu bất kỳ hồ sơ nào đều có thể khiến hệ thống không được nghiệm thu.

2. Thiết bị báo cháy phải đúng chủng loại và xuất xứ

Theo TCVN 5738:2021, tất cả thiết bị trong hệ thống báo cháy phải:

• Có nguồn gốc, CO – CQ rõ ràng.

• Là thiết bị đã được kiểm định PCCC (nếu thuộc danh mục bắt buộc).

• Đúng thương hiệu, đúng mã sản phẩm theo thiết kế duyệt.

• Không đổi sang thiết bị khác khi chưa được tư vấn thiết kế và cơ quan thẩm duyệt chấp thuận.

Thiết bị bao gồm:

• Đầu báo khói, nhiệt, beam

• Module, mạch cách ly

• Tủ trung tâm báo cháy

• Còi, đèn, nút nhấn, đèn exit

• Dây tín hiệu, phụ kiện đấu nối

3. Hệ thống lắp đặt đúng kỹ thuật theo TCVN 5738 & TCVN 3890

Các yêu cầu kỹ thuật quan trọng:

• Đầu báo khói lắp ở độ cao, khoảng cách đúng tiêu chuẩn.

• Không lắp đầu báo quá gần quạt gió, cửa thông gió, cửa sổ.

• Dây tín hiệu đi trong ống và phải có máng, hộp bảo vệ.

• Có mạch cách ly cho vòng lặp (loop) để tránh lỗi toàn tuyến.

• Còi – đèn hiển thị rõ ràng, vị trí dễ quan sát.

• Nút nhấn khẩn cấp ở độ cao 1.2 – 1.5m theo quy định.

• Tủ báo cháy lắp tại phòng trực có người thường xuyên túc trực.

4. Đấu nối, vận hành đúng sơ đồ thiết kế

Các điểm cần kiểm tra trước khi nghiệm thu:

• Đấu dây đúng phân vùng báo cháy (zone/address).

• Từng module điều khiển (control module) hoạt động đúng chức năng.

• Khi có báo cháy → hệ thống phải kích hoạt liên động đúng thiết kế:

  • Quạt tăng áp

  • Quạt hút khói

  • Thang máy chạy về tầng 1

  • Ngắt điện khu vực cháy

  • Cửa chống cháy tự động đóng

  • Kích hoạt hệ chữa cháy khí (nếu có)

→ Nếu liên động sai hoặc không đủ → không được nghiệm thu.

5. Chạy thử hệ thống báo cháy bắt buộc phải đạt yêu cầu

Cảnh sát PCCC sẽ kiểm tra thực tế bằng cách:

Test đầu báo

• Dùng bình test chuyên dụng

• Tín hiệu phải về tủ < 20 giây

Test nút nhấn khẩn cấp MCP

• Còi – đèn báo cháy hoạt động

• Trung tâm báo cháy nhận chính xác vị trí

Test liên động

• Quạt tăng áp, hút khói hoạt động

• Thang máy về tầng 1

• Đèn Exit bật

• Ngắt điện khu vực cháy

Test âm lượng loa cảnh báo

• ≥ 65 dB tại phòng ngủ

• ≥ 85 dB tại khu vực công cộng

Test mất nguồn – chuyển sang bình ắc quy

Theo TCVN 5738:

• Hệ thống báo cháy phải tự chuyển sang nguồn dự phòng và hoạt động tối thiểu 24 giờ trạng thái thường trực + 15 phút báo động.

6. Hệ thống phải có nguồn điện chính – dự phòng đầy đủ

Điều kiện:

• Có ổn áp hoặc tủ điện riêng cho tủ trung tâm báo cháy.

• Bình ắc quy dự phòng đúng dung lượng tính toán.

• Không đấu chung với thiết bị tiêu thụ điện khác.

• Có tiếp địa an toàn ≤ 4 Ohm.

7. Hệ thống thông tin – hướng dẫn thoát nạn phải đầy đủ

Theo TCVN 3890:

• Sơ đồ thoát nạn được gắn tại hành lang và cửa thoát hiểm.

• Đèn exit và đèn sự cố hoạt động khi mất điện.

• Lối thoát nạn thông suốt, không bị bịt kín.

Đây là điều kiện lớn ảnh hưởng nghiệm thu tổng thể.

8. Có biên bản kiểm tra hệ thống trước khi nghiệm thu

Nhà thầu phải tự kiểm tra và lập:

• Biên bản test đầu báo

• Biên bản test liên động

• Biên bản test còi – đèn

• Biên bản test ắc quy

• Biên bản đo điện trở cách điện dây tín hiệu

• Biên bản test tải thực tế

Biên bản phải có chữ ký của:

• Chủ đầu tư

• Đơn vị tư vấn giám sát

• Nhà thầu thi công

• Nhà thầu cung cấp thiết bị

→ Nếu không có đầy đủ biên bản nội bộ → thường bị từ chối nghiệm thu.

9. Có người vận hành được đào tạo, hướng dẫn sử dụng

Cảnh sát PCCC yêu cầu:

• Có chứng chỉ huấn luyện PCCC cơ bản cho người quản lý.

• Có biên bản hướng dẫn vận hành tủ báo cháy từ nhà thầu.

• Người trực phải biết:
  ✔ Nhận biết lỗi
  ✔ Xử lý báo cháy giả
  ✔ Tắt còi – đọc zone cháy
  ✔ Chuyển chế độ test/normal

Nếu không thể vận hành → nghiệm thu không được chấp nhận.

10. Không có lỗi kỹ thuật tại thời điểm kiểm tra

Một số lỗi thường gây trượt nghiệm thu:

• Đầu báo báo lỗi (Fault).

• Mất loop, mất tín hiệu.

• Dây hở, chập chờn.

• Kết nối sai vùng.

• Liên động hoạt động không đầy đủ.

• Đèn exit hỏng, không sáng khi mất điện.

• Bình ắc quy yếu dưới 21V.

Kết luận

Để nghiệm thu hệ thống báo cháy tự động BÈN VỮNG và không gặp lỗi, chủ đầu tư cần đảm bảo:

• Hồ sơ đầy đủ

• Thiết bị đúng chuẩn

• Thi công đúng TCVN

• Chạy thử đạt 100% yêu cầu

• Người vận hành được đào tạo

• Toàn bộ liên động hoạt động đúng

Việc chuẩn bị kỹ càng sẽ giúp công trình được nghiệm thu PCCC nhanh, tránh phát sinh chi phí và rủi ro pháp lý.