Giỏ hàng của bạn đang trống
Chiều cao Phòng cháy chữa cháy (PCCC) là thông số quan trọng trong lĩnh vực xây dựng, được tính từ mặt bằng quy hoạch đã được phê duyệt (tức điểm đặt công trình trên mặt đất) lên đến bộ phận cao nhất của tòa nhà. Những hạng mục như cột ăng-ten, thiết bị kỹ thuật hay cấu kiện phụ trợ trên mái không được tính vào chiều cao này.
Việc xác định chính xác chiều cao PCCC là nền tảng để áp dụng các quy chuẩn an toàn cháy nổ, bao gồm: bố trí lối thoát nạn, lựa chọn giải pháp ngăn cháy – chống cháy, lắp đặt hệ thống báo cháy – chữa cháy và thiết kế các không gian an toàn như tầng lánh nạn.
Nguyên tắc tính chiều cao PCCC cho các loại công trình
Nhà thấp tầng hoặc công trình quy mô nhỏ
Chiều cao được tính từ mặt đất lên đến mép cao nhất của mái.
Không cộng thêm độ sâu tầng hầm vào chiều cao PCCC.
Nhà có tầng hầm
Độ sâu tầng hầm không được tính vào chiều cao PCCC.
Việc thiết kế thoát hiểm, ngăn cháy tầng hầm có thể tuân theo quy định riêng về an toàn cháy cho khu vực dưới mặt đất.
Công trình nhiều phân khu với cao độ khác nhau
Chiều cao PCCC thường dựa trên bộ phận cao nhất của khối nhà chính (phần sử dụng làm chức năng chính), thay vì các khối phụ có cao độ thấp hơn.
Phân loại công trình theo chiều cao PCCC
Căn cứ vào chiều cao, công trình được chia thành các nhóm chính với quy định an toàn cháy nổ khác nhau:
Dưới 15m
Tuân thủ các yêu cầu cơ bản về bố trí lối thoát nạn, lắp đặt cầu thang bộ phù hợp và có hệ thống báo cháy – chữa cháy tối thiểu.
Từ 15m đến 28m
Bổ sung các biện pháp an toàn như: lối thoát nạn phải bảo vệ bằng cửa chống cháy, trang bị hệ thống báo cháy tự động hoặc chữa cháy tự động trong một số trường hợp.
Trên 28m
Bắt buộc sử dụng cầu thang bộ loại 3 (hoặc tương đương), thiết kế vách ngăn cháy loại 1 và thiết lập hệ thống chữa cháy tự động toàn diện.
Trên 100m
Phải bố trí tầng lánh nạn nhằm đảm bảo nơi sơ tán tạm thời cho cư dân khi có sự cố hỏa hoạn lớn. Tại đây, các yêu cầu về chống cháy – chống khói và đảm bảo điều kiện thông gió thoát hiểm đều phải được đáp ứng ở mức cao nhất.
Chiều cao PCCC đối với chung cư theo Thông tư 09/2023/TT-BXD
Thông tư 09/2023/TT-BXD quy định chi tiết về chiều cao PCCC cho nhà chung cư, đi kèm các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp an toàn tương ứng:
1. Nhà cao không quá 15m
Diện tích mỗi tầng: Tối đa 300m².
Số người tối đa mỗi tầng: Tối đa 20 người.
Quy định khác:
Không bố trí xe cơ giới, kho hạng A, B, C tại tầng có lối thoát nạn nếu chưa ngăn cách đạt tiêu chuẩn.
Có thể dùng cầu thang bộ loại 2 nếu đảm bảo người ở có thể thoát ra ban công, lô gia hoặc sân thượng thoáng.
Cầu thang bộ phải cách ly tầng hầm (nếu có) bằng vách cháy loại 2.
2. Nhà cao từ trên 15m đến 21m
Diện tích mỗi tầng: Tối đa 200m².
Số người tối đa mỗi tầng: Không quá 20 người.
Quy định khác:
Bảo vệ toàn bộ công trình bằng hệ thống chữa cháy hoặc báo cháy tự động.
Lối thoát nạn phải có cửa chống cháy và đảm bảo khả năng thoát hiểm qua ban công, lô gia hoặc thiết bị hỗ trợ khẩn cấp (thang dây, ống tụt…).
3. Nhà cao từ trên 21m đến 25m
Diện tích mỗi tầng: Tối đa 150m².
Số người tối đa mỗi tầng: Không quá 15 người.
Quy định khác:
Không bố trí xe cơ giới, kho hạng A, B, C tại tầng thoát nạn nếu không được ngăn cách an toàn.
Cả tòa nhà phải được trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động.
Cần có lối thoát khẩn cấp kèm thiết bị hỗ trợ (thang dây, ống tụt, thang P1 hoặc P2) hoặc lên được sân thượng thoáng.
Tầng lánh nạn trong các tòa nhà cao trên 100m
Theo quy định tại QCVN 06:2022/BXD, các công trình vượt quá 100m về chiều cao PCCC phải bố trí tầng lánh nạn. Đây là khu vực dành để tạm trú trong tình huống có cháy hoặc sự cố khẩn cấp, với thiết kế đảm bảo:
Cách ly cháy lan: Cấu tạo từ vật liệu chống cháy, có khả năng giảm thiểu tác động của nhiệt và khói.
Thông gió và thoát khói: Tầng lánh nạn thường được bố trí hệ thống thông gió cưỡng bức hoặc cửa chống khói để đảm bảo an toàn hô hấp.
Hỗ trợ sơ tán: Tạo điểm tập trung cho lực lượng cứu hộ tiếp cận nhanh nhất, giúp người bị nạn sơ tán theo hướng dẫn của đội PCCC chuyên nghiệp.
Chiều cao PCCC của thang bộ
Thang bộ là tuyến thoát nạn chủ đạo trong hầu hết các công trình. Thông tư 09/2023/TT-BXD và các quy chuẩn PCCC liên quan đưa ra những yêu cầu cụ thể về cách bố trí, chiều cao, chiều rộng cũng như số lượng người thoát qua thang:
Nhà cao đến 15m: Thang bộ tối thiểu 0,7m nếu số người thoát nạn dưới 15 người/tầng.
Nhà vượt 15m: Thang bộ phải rộng tối thiểu 1,2m nếu mỗi tầng có trên 15 người thoát nạn, hoặc tổng số người trên tầng (trừ tầng một) vượt 200.
Yêu cầu về bảo vệ: Thang bộ trong các tòa nhà cao từ 21m trở lên cần được bao che bởi vách ngăn cháy (loại 1 hoặc 2), cửa chống cháy có cơ cấu tự đóng, bảo đảm ngăn khói và lửa không xâm nhập vào lối thoát.
Kết nối với tầng lánh nạn: Với công trình trên 100m, thang bộ phải liên thông đến tầng lánh nạn, hạn chế tối đa cản trở do khói hoặc nhiệt độ tăng cao trong quá trình sơ tán.
Kết luận
Chiều cao PCCC không chỉ phản ánh thông số kỹ thuật của công trình, mà còn quyết định các biện pháp an toàn quan trọng như lối thoát hiểm, tầng lánh nạn và hệ thống chữa cháy. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chiều cao, thiết kế thang bộ, cũng như bố trí tầng lánh nạn giúp hạn chế tối đa rủi ro cháy nổ, bảo vệ tính mạng và tài sản của cộng đồng.
