Việc nghiệm thu hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là bước cuối cùng nhưng cực kỳ quan trọng, quyết định công trình có được đưa vào hoạt động hợp pháp hay không. Tuy nhiên, trong thực tế, rất nhiều công trình — từ nhà xưởng, trung tâm thương mại đến tòa nhà văn phòng — bị từ chối nghiệm thu PCCC do mắc phải những lỗi cơ bản nhưng nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ chỉ ra những lỗi thường gặp nhất khiến hệ thống PCCC không được nghiệm thu, giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh và đảm bảo công trình đạt chuẩn ngay từ đầu.
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến hồ sơ bị trả lại là thiết kế hệ thống PCCC không tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN 06:2022/BXD, TCVN 3890:2009, TCVN 7336:2021, v.v.).
Các lỗi thường gặp gồm:
Không bố trí đầy đủ đầu báo cháy, đầu phun sprinkler theo diện tích quy định.
Không có bản vẽ mặt bằng, sơ đồ thoát nạn rõ ràng.
Sử dụng thiết bị không nằm trong danh mục được phép lưu hành.
Bản vẽ thiết kế chưa được cơ quan Cảnh sát PCCC thẩm duyệt nhưng đã thi công.
Giải pháp:
Doanh nghiệp cần thuê đơn vị tư vấn thiết kế PCCC có đủ năng lực pháp lý, đảm bảo hồ sơ được thẩm duyệt trước khi thi công để tránh tốn kém thời gian, chi phí khi phải làm lại.
Ngay cả khi thiết bị đạt chuẩn, nếu thi công không đúng kỹ thuật thì vẫn không đạt yêu cầu nghiệm thu. Một số lỗi phổ biến gồm:
Đầu báo cháy lắp quá gần cửa gió điều hòa, gây sai lệch khi phát hiện khói.
Đầu phun sprinkler bị che khuất bởi vật cản hoặc trần trang trí.
Bình chữa cháy đặt không đúng vị trí quy định, không dễ nhìn hoặc dễ tiếp cận.
Ống dẫn nước chữa cháy không được cố định chắc chắn hoặc không đạt áp lực theo thiết kế.
Giải pháp:
Thi công phải do đơn vị có chứng chỉ hành nghề PCCC thực hiện, tuân thủ bản vẽ được duyệt và có giám sát kỹ thuật trong suốt quá trình lắp đặt.
Một lỗi nghiêm trọng khiến công trình bị từ chối nghiệm thu là dùng thiết bị không đạt tiêu chuẩn kiểm định. Ví dụ:
Bình chữa cháy không có tem kiểm định an toàn.
Van, đầu phun, cảm biến khói không có chứng nhận xuất xứ hoặc CO, CQ.
Trung tâm báo cháy không đạt tiêu chuẩn TCVN 7568 hoặc EN54.
Giải pháp:
Chỉ chọn thiết bị PCCC chính hãng, có chứng nhận kiểm định từ cơ quan có thẩm quyền, ví dụ như MOBIAK, NAFFCO, TRIGA... đảm bảo độ tin cậy và an toàn lâu dài.
Một số chủ đầu tư nghĩ rằng chỉ cần lắp đặt đầy đủ là đủ để nghiệm thu, nhưng thực tế, hồ sơ quản lý, kiểm định và nhật ký bảo dưỡng là phần bắt buộc.
Các lỗi khiến hồ sơ bị loại gồm:
Thiếu biên bản kiểm tra, thử áp lực đường ống.
Không có hồ sơ kiểm định của thiết bị chính như bình khí, bơm chữa cháy, van xả áp.
Không có kế hoạch bảo trì định kỳ theo quy định.
Giải pháp:
Chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ nghiệm thu, gồm: biên bản kiểm định, nhật ký thi công, bản vẽ hoàn công, kết quả thử nghiệm và biên bản huấn luyện PCCC cho nhân viên.
Một sai lầm thường gặp là chủ đầu tư mời Cảnh sát PCCC nghiệm thu khi hệ thống chưa được kiểm tra kỹ nội bộ. Điều này khiến việc nghiệm thu bị kéo dài, tốn chi phí tổ chức lại.
Giải pháp:
Trước khi mời cơ quan PCCC, hãy tổ chức nghiệm thu nội bộ: kiểm tra toàn bộ hệ thống báo cháy, chữa cháy, chiếu sáng thoát hiểm, biển báo, đường thoát nạn… để đảm bảo không còn sai sót nhỏ nào.
Không đạt nghiệm thu đồng nghĩa với việc:
Công trình không được phép hoạt động, hoặc bị đình chỉ ngay sau khi đi vào sử dụng.
Bị xử phạt hành chính từ 50 – 150 triệu đồng (theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
Mất thời gian, chi phí khắc phục sai phạm, ảnh hưởng đến tiến độ khai thác công trình.
Trong trường hợp xảy ra cháy nổ, bảo hiểm sẽ từ chối chi trả vì hệ thống không được nghiệm thu hợp lệ.
Để đảm bảo hệ thống PCCC được nghiệm thu nhanh chóng và hiệu quả, doanh nghiệp nên:
Chọn nhà thầu thiết kế – thi công – kiểm định trọn gói, có kinh nghiệm và chứng chỉ năng lực.
Sử dụng thiết bị đạt chuẩn châu Âu, có CO, CQ, kiểm định rõ ràng.
Thực hiện nghiệm thu từng phần trong quá trình thi công thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ.
Đào tạo nhân sự vận hành hệ thống PCCC ngay từ đầu để tránh lỗi thao tác khi kiểm tra.
Kết luận:
Nghiệm thu hệ thống PCCC không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cam kết an toàn cho con người và tài sản. Tránh những lỗi phổ biến nêu trên sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm hoạt động ổn định, bền vững.