Hệ thống báo cháy tự động là “trái tim” của công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC), giúp phát hiện sớm nguy cơ hỏa hoạn và cảnh báo kịp thời để bảo vệ tính mạng, tài sản. Tuy nhiên, trong quá trình thi công và lắp đặt, không ít công trình gặp phải các lỗi sai khiến hệ thống hoạt động kém hiệu quả, thậm chí gây ra báo động giả hoặc không kích hoạt khi cháy thật xảy ra. Bài viết dưới đây, Hải Minh Group sẽ chỉ ra những sai lầm phổ biến nhất khi lắp đặt hệ thống báo cháy và hướng dẫn cách khắc phục để đảm bảo an toàn tối đa.
1. Lắp đặt đầu báo cháy sai vị trí
Một trong những lỗi thường gặp nhất là đặt đầu báo khói, đầu báo nhiệt ở vị trí không phù hợp — ví dụ như gần quạt thông gió, cửa sổ, điều hòa hoặc ngay phía trên bếp nấu. Các luồng gió và hơi nước có thể khiến cảm biến hoạt động sai, gây ra báo giả hoặc làm chậm quá trình phát hiện khói.
Cách khắc phục:
Đặt đầu báo cháy ở trung tâm trần nhà, tránh xa lỗ thông gió, đèn chiếu sáng hoặc khu vực có luồng khí mạnh.
Khoảng cách giữa các đầu báo phải tuân thủ theo tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Trong khu vực bếp, nhà vệ sinh hoặc nơi có độ ẩm cao nên sử dụng đầu báo nhiệt thay vì đầu báo khói.
2. Không tính toán đúng số lượng thiết bị cần thiết
Một số đơn vị lắp đặt vì muốn tiết kiệm chi phí đã giảm bớt đầu báo hoặc chuông báo cháy, khiến phạm vi cảnh báo không đủ bao phủ toàn bộ công trình. Điều này làm tăng nguy cơ cháy lan mà không được phát hiện kịp thời.
Cách khắc phục:
Thực hiện khảo sát kỹ hiện trạng công trình trước khi thiết kế hệ thống.
Căn cứ vào diện tích, chiều cao trần và công năng sử dụng của từng khu vực để tính toán số lượng thiết bị hợp lý.
Đối với công trình có nhiều tầng, nên bố trí tủ trung tâm báo cháy phụ hoặc module mở rộng để tăng hiệu quả điều khiển và giám sát.
3. Dây dẫn tín hiệu và nguồn điện không đảm bảo tiêu chuẩn
Dây dẫn kém chất lượng hoặc không đúng chủng loại dễ bị nhiễu tín hiệu, chập điện hoặc cháy lan khi có sự cố. Nhiều công trình còn mắc lỗi dùng chung đường điện với các thiết bị khác, khiến hệ thống báo cháy không ổn định.
Cách khắc phục:
Sử dụng dây tín hiệu chống nhiễu, vỏ cách điện chịu nhiệt, đạt tiêu chuẩn TCVN và IEC.
Tuyệt đối không dùng chung dây nguồn với các thiết bị điện khác.
Lắp đặt dây trong ống luồn chống cháy và ghi rõ ký hiệu nhận dạng từng tuyến để thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo trì.
4. Không kiểm tra, hiệu chỉnh sau khi lắp đặt
Sau khi hoàn tất thi công, một số đơn vị bỏ qua bước kiểm định và chạy thử, khiến hệ thống chưa được hiệu chỉnh chính xác, dễ dẫn đến tình trạng báo giả hoặc không hoạt động khi xảy ra cháy thật.
Cách khắc phục:
Sau khi lắp đặt, cần tiến hành kiểm định kỹ thuật bởi đơn vị có thẩm quyền.
Chạy thử toàn bộ hệ thống ít nhất 3 lần ở các chế độ hoạt động khác nhau.
Đào tạo người quản lý tòa nhà hoặc nhân viên kỹ thuật về cách vận hành, reset và xử lý sự cố.
5. Không bảo trì định kỳ hệ thống báo cháy
Hệ thống báo cháy hoạt động liên tục 24/7, vì vậy nếu không được kiểm tra định kỳ, các cảm biến có thể bị bám bụi, giảm độ nhạy; pin hoặc nguồn dự phòng có thể bị yếu mà không được phát hiện kịp thời.
Cách khắc phục:
Thực hiện bảo trì ít nhất 6 tháng một lần hoặc theo quy định của Bộ Công an.
Vệ sinh đầu báo, kiểm tra dây tín hiệu, tủ trung tâm và thay thế linh kiện khi cần thiết.
Lưu hồ sơ kiểm tra, bảo dưỡng để phục vụ công tác nghiệm thu và quản lý vận hành.
6. Thi công không tuân thủ bản vẽ thiết kế PCCC được phê duyệt
Một số công trình thi công tùy tiện, thay đổi vị trí hoặc số lượng thiết bị so với bản vẽ đã được phê duyệt, dẫn đến hệ thống không đạt chuẩn, khó nghiệm thu và tiềm ẩn rủi ro an toàn.
Cách khắc phục:
Chỉ thực hiện lắp đặt theo bản thiết kế đã được cơ quan chức năng thẩm duyệt.
Mọi thay đổi (nếu có) phải được tư vấn thiết kế PCCC xác nhận lại và báo cáo chủ đầu tư.
Lựa chọn đơn vị thi công uy tín, có chứng chỉ năng lực hành nghề PCCC.
7. Chọn sai loại hệ thống báo cháy cho công trình
Mỗi loại công trình cần hệ thống báo cháy phù hợp: báo cháy quy ước (zone type) cho nhà ở, văn phòng nhỏ; báo cháy địa chỉ (addressable) cho tòa nhà lớn, trung tâm thương mại, bệnh viện... Việc chọn sai có thể dẫn đến lãng phí hoặc không đảm bảo khả năng phát hiện cháy hiệu quả.
Cách khắc phục:
Tham khảo ý kiến đơn vị tư vấn thiết kế PCCC chuyên nghiệp.
Dựa vào quy mô, chức năng sử dụng, và yêu cầu quản lý để lựa chọn hệ thống phù hợp.
8. Lựa chọn nhà cung cấp không uy tín
Một lỗi nghiêm trọng khác là chọn thiết bị không rõ nguồn gốc hoặc đơn vị thi công thiếu kinh nghiệm, khiến hệ thống không đạt chuẩn hoặc nhanh hỏng.
Cách khắc phục:
Chọn mua thiết bị từ các thương hiệu uy tín, có chứng nhận CO, CQ, kiểm định PCCC.
Hợp tác với đơn vị có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực PCCC, được cấp phép hoạt động hợp pháp.
9. Kết luận
Việc lắp đặt hệ thống báo cháy là bước quan trọng hàng đầu trong bảo vệ an toàn cho công trình. Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn, ảnh hưởng đến tài sản và tính mạng con người. Vì vậy, chủ đầu tư cần lựa chọn đơn vị thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống báo cháy chuyên nghiệp như Hải Minh Group – doanh nghiệp có nhiều năm kinh nghiệm trong tư vấn, thiết kế và lắp đặt các hệ thống PCCC đạt chuẩn quốc tế.
Với đội ngũ kỹ sư giàu chuyên môn, sản phẩm chính hãng và quy trình làm việc nghiêm ngặt, Hải Minh Group cam kết mang đến cho khách hàng giải pháp an toàn, hiệu quả và bền vững cho mọi công trình.