Trong các công trình dân dụng, nhà xưởng hay tòa nhà cao tầng, hệ thống chữa cháy đóng vai trò tối quan trọng trong việc bảo vệ con người và tài sản trước nguy cơ hỏa hoạn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều dự án vẫn gặp phải những sai lầm nghiêm trọng trong quá trình thi công hệ thống chữa cháy, dẫn đến hệ thống không hoạt động hiệu quả, thậm chí trở thành “vô dụng” khi sự cố xảy ra. Việc nhận diện và tránh những sai lầm này là yếu tố then chốt để đảm bảo công trình đạt chuẩn an toàn PCCC.
1. Thi công sai thiết kế hoặc không tuân thủ bản vẽ phê duyệt
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là thi công không đúng với bản vẽ thiết kế đã được cơ quan thẩm duyệt. Các nhà thầu đôi khi vì tiết kiệm chi phí hoặc rút ngắn thời gian thi công mà thay đổi chủng loại vật tư, vị trí lắp đặt thiết bị, hoặc bỏ qua các chi tiết kỹ thuật nhỏ.
Hậu quả:
Hệ thống hoạt động không đúng công năng, khả năng phun, xả nước hoặc khí không đạt hiệu quả.
Dễ bị cơ quan chức năng từ chối nghiệm thu PCCC, gây chậm tiến độ bàn giao công trình.
Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra cháy thật, vì hệ thống không kích hoạt đúng cách.
2. Lắp đặt ống dẫn và đầu phun không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật
Hệ thống chữa cháy sử dụng ống dẫn, đầu phun (sprinkler) hoặc vòi phun nước, bọt, khí cần được lắp đúng kích thước, độ cao, hướng phun theo tiêu chuẩn TCVN và NFPA. Nhiều đơn vị thi công thiếu kinh nghiệm thường mắc lỗi như:
Đầu phun lắp quá cao hoặc quá thấp so với trần.
Khoảng cách giữa các đầu phun không đều.
Sử dụng ống có đường kính nhỏ hơn thiết kế.
Hậu quả:
Áp lực nước không đủ, vùng phủ phun không đạt yêu cầu.
Đám cháy không được dập tắt hoàn toàn, có thể bùng phát trở lại.
3. Bỏ qua việc kiểm tra áp lực và thử nghiệm hệ thống sau khi lắp đặt
Nhiều công trình sau khi hoàn thành phần lắp đặt đã bỏ qua bước kiểm tra, chạy thử và đo áp lực hệ thống. Đây là sai lầm nghiêm trọng vì hệ thống có thể bị rò rỉ, tắc nghẽn hoặc hỏng van mà không phát hiện kịp thời.
Hậu quả:
Khi xảy ra cháy thật, hệ thống không thể cấp nước hoặc khí chữa cháy đúng lúc.
Mất toàn bộ hiệu quả của cả hệ thống dù đã đầu tư lớn.
4. Sử dụng vật tư, thiết bị không đạt chuẩn hoặc không có chứng nhận kiểm định PCCC
Để giảm chi phí, nhiều đơn vị chọn thiết bị chữa cháy không rõ nguồn gốc, không có chứng nhận kiểm định an toàn. Việc này không chỉ vi phạm quy định của Bộ Công an mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn về chất lượng và độ bền.
Hậu quả:
Bình, van, đầu phun có thể hư hỏng, rò rỉ hoặc không kích hoạt khi cần.
Dễ bị từ chối nghiệm thu, gây thiệt hại tài chính lớn cho chủ đầu tư.
5. Không đào tạo hoặc bàn giao hướng dẫn vận hành cho đơn vị sử dụng
Một hệ thống chữa cháy dù hiện đại đến đâu cũng không có ý nghĩa nếu người sử dụng không biết cách vận hành, kiểm tra và bảo trì. Nhiều đơn vị thi công sau khi bàn giao không hướng dẫn kỹ, khiến người vận hành không hiểu quy trình xử lý khi có sự cố.
Hậu quả:
Khi có cháy, người phụ trách không biết cách kích hoạt hoặc chuyển chế độ vận hành.
Không kiểm tra định kỳ khiến hệ thống xuống cấp nhanh chóng, mất hiệu quả.
6. Thi công không đồng bộ với hệ thống báo cháy và thông gió khẩn cấp
Hệ thống chữa cháy phải được đồng bộ với hệ thống báo cháy tự động và thông gió khẩn cấp. Nếu các hệ thống này không liên kết, việc kích hoạt chữa cháy có thể không đúng thời điểm hoặc gây rối loạn luồng khí, làm lan khói nhanh hơn.
Hậu quả:
Khó kiểm soát đám cháy, gây nguy hiểm cho người thoát nạn.
Mất tính tự động hóa trong phòng cháy chữa cháy toàn công trình.
7. Không thực hiện bảo trì định kỳ sau khi thi công hoàn tất
Hệ thống chữa cháy cần được kiểm tra và bảo trì định kỳ để đảm bảo luôn trong tình trạng hoạt động tốt. Tuy nhiên, nhiều chủ đầu tư sau khi nghiệm thu lại bỏ qua công tác này, khiến thiết bị bị rỉ sét, tắc đường ống hoặc hết hạn sử dụng.
Hậu quả:
Hệ thống bị “chết” khi cần sử dụng thật sự.
Nguy cơ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP về vi phạm quy định PCCC.
8. Giải pháp khắc phục và đảm bảo thi công hệ thống chữa cháy đúng chuẩn
Để tránh các sai lầm nêu trên, cần lưu ý:
Lựa chọn đơn vị tư vấn, thiết kế và thi công có chứng chỉ hành nghề PCCC, kinh nghiệm thực tế và uy tín trên thị trường.
Thi công phải tuân thủ nghiêm ngặt bản vẽ thẩm duyệt và các tiêu chuẩn TCVN, NFPA, ISO.
Tổ chức kiểm định, thử nghiệm áp lực, chạy thử toàn hệ thống trước khi bàn giao.
Cung cấp hướng dẫn vận hành và kế hoạch bảo trì định kỳ cho chủ đầu tư.
Kết luận
Một hệ thống chữa cháy chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được thi công đúng kỹ thuật, đúng tiêu chuẩn và sử dụng thiết bị đạt chuẩn kiểm định. Những sai lầm nhỏ trong thi công có thể dẫn đến hậu quả lớn – không chỉ là thiệt hại vật chất mà còn là nguy cơ mất an toàn tính mạng con người.
Vì vậy, việc lựa chọn đơn vị thi công uy tín, chuyên nghiệp như Hải Minh Group – với nhiều năm kinh nghiệm trong thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC toàn diện – chính là bước đi đúng đắn để đảm bảo công trình của bạn luôn an toàn, đạt chuẩn và bền vững theo thời gian.